[tintuc]Xuất huyết dạ dày là tình trạng nghiêm trọng cần được chăm sóc và điều trị kịp thời. Để hỗ trợ quá trình hồi phục, hiểu rõ xuất huyết dạ dày nên ăn gì là điều rất quan trọng. Bởi lẽ, tiêu thụ thực phẩm thiếu chọn lọc có thể thúc đẩy tình trạng xuất huyết tiến triển nặng. Vậy, người bị xuất huyết bao tử nên ăn gì tốt cho sức khỏe? Hãy cùng Trung tâm Dinh dưỡng Thực Phẩm Chức Năng tìm hiểu ngay trong bài viết sau.
Xuất huyết dạ dày nên ăn gì tốt cho sức khỏe?Tầm quan trọng của chế độ ăn cho người xuất huyết dạ dày
Chế độ ăn uống rất quan trọng đối với người bị xuất huyết dạ dày vì nó không chỉ góp phần làm giảm các kích thích vật lý lên niêm mạc, mà còn hỗ trợ chống oxy hóa, kháng viêm, từ đó thúc đẩy quá trình hồi phục diễn ra thuận lợi (nếu xuất huyết do viêm loét) hoặc ít nhất là có thể làm chậm sự tiến triển của bệnh (nếu xuất huyết do ung thư).Xuất huyết dạ dày nên ăn gì?
Người bị xuất huyết dạ dày có thể ăn những thực phẩm sau:1. Protein ít chất béo bão hòa
Người bị xuất huyết dạ dày nên ăn gì chứa nhiều protein nhưng lại chứa ít chất béo bão hòa. Nguyên nhân là bởi:- Protein: Giúp cung cấp các axit amin thiết yếu để cơ thể tổng hợp DNA, tham gia vào quá trình tái tạo tế bào mới và sửa chữa tế bào cũ, hỗ trợ phục hồi niêm mạc dạ dày bị tổn thương.
- Chất béo bão hòa:
- Sau khi được chuyển hóa có thể làm tăng nồng độ cholesterol LDL (cholesterol xấu) trong huyết thanh, và điều này có thể kích thích các phản ứng viêm tiến triển. (1)
- Vì thế, lựa chọn nguồn protein chứa ít chất béo bão hòa có thể hỗ trợ giảm viêm, tạo điều kiện thuận lợi để chữa lành vết loét.
2. Ngũ cốc nguyên hạt.
Người bị xuất huyết dạ dày nên ăn gì chứa nhiều ngũ cốc nguyên hạt bởi nhóm thực phẩm này giàu chất xơ hòa tan.Vào đến dạ dày, chất xơ hòa tan có thể bao phủ lên vùng bị xuất huyết, tạo thành một hàng rào bảo vệ để giữ ẩm và ngăn ngừa niêm mạc bị kích ứng quá mức, tốt cho người bị xuất huyết dạ dày.Tuy nhiên, việc ăn ngũ cốc nguyên hạt khi bị xuất huyết dạ dày cần phải được cân nhắc kỹ lưỡng. Bởi lẽ, bên cạnh chất xơ hòa tan, ngũ cốc nguyên hạt cũng chứa nhiều chất xơ không hòa tan, có thể gây kích ứng cho niêm mạc dạ dày nếu tiêu thụ quá nhiều.Khi bị xuất huyết dạ dày, niêm mạc của bạn vốn đang trong giai đoạn nhạy cảm nên có thể không chịu được các tương tác vật lý từ loại chất xơ cứng (chất xơ không hòa tan).Do đó, để đảm bảo an toàn cho sức khỏe, người bệnh viêm loét dạ dày cần chủ động hỏi ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng trước khi có ý định bổ sung ngũ cốc nguyên hạt vào chế độ ăn hàng ngày.Nếu được bác sĩ cho phép ăn ngũ cốc, người bệnh hãy ưu tiên chọn những loại mềm, dễ nấu dược thành cháo để giúp dạ dày dễ tiêu hóa, chẳng hạn như yến mạch và lúa mạch, thay vì gạo lứt, hạt lê, kiều mạch hoặc các loại ngũ cốc có kết cấu thô cứng khác.
Cháo yến mạch có thể là lựa chọn phù hợp trong chế độ ăn của người bị xuất huyết dạ dày3. Trái cây ít chua
Trái cây ít chua là lựa chọn tốt cho người bệnh viêm loét dạ dày bởi chúng ít có nguy cơ làm giảm độ pH trên niêm mạc, giúp hạn chế kích ứng, tạo điều kiện thuận lợi để giảm viêm và cải thiện triệu chứng đau rát ở dạ dày.Trong số các loại trái cây ít chua, người bị xuất huyết dạ dày nên ăn gì chứa nhiều nước (chẳng hạn như lê, bưởi, nho, táo, dưa gang,…) bởi nước giúp duy trì độ ẩm cho cơ thể, đặc biệt quan trọng khi tình trạng xuất huyết dạ dày có thể khiến bạn bị tiêu chảy và mất đi một lượng nước đáng kể.Trong cơ thể người, viêm là phản ứng cần thiết của hệ miễn dịch để bảo vệ cơ thể khỏi bị tổn thương. Tuy nhiên, khi tình trạng viêm trở nên dai dẳng, các hóa chất trung gian do các tế bào miễn dịch giải phóng ra có thểvô tình làm tổn thươngmô, dẫn đến sự khởi phát của bệnh dạ dày hoặc khiến tình trạng xuất huyết tiến triển nặng.Trong khi đó, tiêu thụ trái cây đượcchứng minhlà có khả năng tăng cường hệ miễn dịch, giúp giảm viêm trên phạm vi toàn thân, từ đó tạo điều kiện thuận lợi để vết xuất huyết trên niêm mạc dạ dày mau lành.Lợi ích này được cho là đến từ các chất bảo vệ miễn dịch tự nhiên chứa trong trái cây, trong đó bao gồm chất xơ, folate (vitamin B9), vitamin C cũng như các chất chống oxy hóa như carotenoids và flavonoids.4. Rau lá xanh
Hầu hết các loại rau lá xanh đều chứa nhiều vitamin K. Vitamin K đóng vai trò quan trọng trong quá trình đông máu, giúp bảo vệ cơ thể khỏi mất máu quá nhiều khi bị xuất huyết dạ dày. Dưới đây là cách mà vitamin K tham gia vào quá trình cầm máu của cơ thể:- Hoạt hóa các yếu tố đông máu: Vitamin K cần thiết cho việc hoạt hóa một số protein gọi là các yếu tố đông máu. Các yếu tố này được sản xuất trong gan, không thể hoạt động cho đến khi chúng được hoạt hóa bởi một enzyme phụ thuộc vào vitamin K.
- Tạo cục máu đông: Khi một mạch máu bị tổn thương, các yếu tố đông máu đã được hoạt hóa bởi vitamin K sẽ tương tác với nhau để hình thành fibrin, một cấu trúc protein dạng sợi có thể tạo thành mạng lưới bắt giữ các tế bào máu. Điều này giúp hình thành cục máu đông và ngăn chặn mất máu quá mức.
Rau lá xanh giàu vitamin K, hỗ trợ quá trình đông máu5. Sữa ít béo và các loại sữa hạt
Uống sữa có thể có lợi cho những người bị xuất huyết dạ dày trong một số trường hợp, nhưng cũng có thể không phù hợp đối với một số người khác. Dưới đây là các yếu tố cần xem xét khi quyết định liệu uống sữa có tốt cho xuất huyết dạ dày hay không:5.1 Lợi ích của việc uống sữa khi bị xuất huyết dạ dày
- Trung hòa axit dạ dày: Sữa chứa nhiều nước và có độ pH gần bằng 7.0 nên việc uống sữa giúp trung hòa axit dạ dày, góp phần làm giảm cảm giác khó chịu do xuất huyết dạ dày gây ra.
- Mật độ dinh dưỡng cao:
- Xét trên cùng một đơn vị khối lượng hoặc năng lượng, sữa chứa mật độ vitamin và khoáng chất cao hơn nhiều so với hầu hết các loại thực phẩm khác.
- Theo đó, trong sữa có chứa khoảng 11 vitamin và 13 khoáng chất khác nhau, giúp cơ thể tăng cường miễn dịch, duy trì sức khỏe tổng thể và hỗ trợ tối ưu hóa quá trình phục hồi.
- Ngoài vitamin và khoáng chất, sữa cũng cung cấp đủ 9 loại axit amin thiết yếu mà cơ thể không thể tự tổng hợp nội sinh, cần thiết cho quá trình tăng sinh tế bào mới và sửa chữa tế bào niêm mạc đang bị tổn thương.
- Bảo vệ niêm mạc dạ dày: Casein, một loại protein có trong sữa, có thể tạo thành một lớp màng bảo vệ trên niêm mạc dạ dày, giúp giảm thiểu sự kích ứng và tổn thương do axit dạ dày.
- Giảm tải gánh nặng cho hệ tiêu hóa: Vì các dưỡng chất trong sữa chủ yếu tồn tại ở thể lỏng, nên sữa ít gây kích ứng niêm mạc như thực phẩm rắn. Điều này giúp giảm tải áp lực tác động lên niêm mạc dạ dày, hỗ trợ vết thương mau lành.
- Dễ tiêu hóa: Sữa có thể dễ dàng được hệ tiêu hóa hấp thụ hoàn toàn dưỡng chất chỉ sau 4 - 6 giờ tiêu thụ (thay vì 6 - 8 giờ như các thực phẩm rắn), giúp cung cấp nhanh năng lượng và dưỡng chất cho cơ thể mà không cần phải ăn uống quá nhiều, điều có thể khiến vết thương chậm phục hồi.
- Khả năng không dung nạp lactose: Một số người không dung nạp lactose, một loại đường có trong sữa, có thể gặp phải các triệu chứng như đầy bụng, tiêu chảy và đau bụng sau khi uống.
- Kích thích sản xuất axit: Ở một số người, sữa có thể kích thích dạ dày sản xuất nhiều axit hơn sau một thời gian ban đầu trung hòa axit, điều này có thể làm tình trạng viêm loét trở nên tồi tệ hơn.
- Chất béo trong sữa: Sữa có hàm lượng chất béo cao có thể làm tăng sản xuất axit dạ dày, gây khó chịu thêm cho người bị viêm loét dạ dày. Trong trường hợp này, lựa chọn sữa ít béo hoặc không béo có thể là lựa chọn tốt hơn.
Người bệnh xuất huyết dạ dày có thể cân nhắc uống sữa theo chỉ định từ bác sĩ6. Probiotics tốt cho người bị xuất huyết dạ dày
Probiotics (men vi sinh) là tập hợp những vi khuẩn tốt cho hệ tiêu hóa. Ở ruột, chúng có khả năng sản xuất ra các axit béo chuỗi ngắn (SCFAs) có đặc tính kháng viêm, chẳng hạn như axit axetic, axit propionic và axit butyric. (4)Các chất này giúp giảm viêm trên phạm vi toàn thân bằng cách điều chỉnh hệ miễn dịch giảm sản xuất các cytokine gây viêm, từ đó hỗ trợ quá trình lành vết thương ở niêm mạc dạ dày. (5)SCFAs có thể được sản xuất trong ruột bởi nhiều chủng probiotics (men vi sinh) khác nhau như Lactobacillus spp, Bifidobacterium spp., Akkermansia muciniphila, Clostridium butyricum,…Vì thế, người bị xuất huyết dạ dày nên ăn gì có sự góp mặt của các chủng loại probiotics nêu trên, chẳng hạn như sữa chua, sữa công thức hoặc các loại sữa uống lên men được bổ sung men vi sinh nhân tạo, để hỗ trợ giảm viêm trong cơ thể.7. Tăng cường thực phẩm có khả năng chống viêm, làm dịu
Một số thực phẩm có đặc tính kháng viêm, làm dịu, tốt cho người bị xuất huyết dạ dày có thể bao gồm:7.1. Mật ong
Có đặc tính ức chế sự phát triển của vi khuẩn HP (Helicobacter pylori) - nguyên nhân phổ biến gây loét dạ dày.Nếu bị xuất huyết dạ dày do nhiễm HP, người bệnh có thể cân nhắc pha loãng mật ong với 250 ml nước ấm ở tỷ lệ 1:10 hoặc 1:5 để dùng mỗi ngày.Nghiên cứucho thấy, dù được pha loãng với nước ở tỷ lệ 1:5 hay 1:10, mật ong đều có thể phát huy đặc tính chống lại vi khuẩn HP, tốt cho người bị xuất huyết dạ dày có nguyên nhân đến từ loại vi khuẩn này.
Mật ong có tính kháng khuẩn tự nhiên, hỗ trợ ức chế sự phát triển của vi khuẩn HP (Helicobacter pylori) gây loét và xuất huyết dạ dày7.2. Bắp cải và ớt chuông
Giàu vitamin C, một chất chống oxy hóa vừa có tác dụng tăng cường miễn dịch và giảm viêm, vừa có đặc tính chống lại sự phát triển của vi khuẩn HP (Helicobacter pylori) (7,8,9)7.3. Dầu ô-liu
Chứa nhiều chất béo axit không bão hòa (omega-9 và 6), vừa có đặc tính kháng viêm, vừa đượcchứng minhcó thể ức chế sự phát triển của vi khuẩn HP, tốt cho người bệnh viêm loét dạ dày có nguyên nhân do nhiễm phải HP.Xuất huyết dạ dày kiêng ăn gì?
Người bị xuất huyết dạ dày nên kiêng ăn:1. Thực phẩm cay
Người bị xuất huyết dạ dày nên kiêng ăn thực phẩm cay vì chúng có thể kích ứng niêm mạc dạ dày, làm trầm trọng thêm triệu chứng đau rát sẵn có mà người bị xuất huyết dạ dày đang trải qua.Bên cạnh đó, tiêu thụ một số thực phẩm cay còn có thể làm tăng tiết axit dạ dày Điều này có thể làm chậm quá trình lành vết thương hoặc khiến tình trạng xuất huyết dạ dày trở nên nghiêm trọng hơn.Vì vậy, theo các chuyên gia dinh dưỡng, người bị xuất huyết dạ dày nên ăn gì không cay, không chứa các thành phần như ớt, sa tế, tương ớt, tiêu đen, mù tạc,… để tối ưu hóa hiệu quả điều trị bệnh.2. Thực phẩm có tính axit
Thực phẩm có tính axit (trái cây họ Cam quýt, cà chua, nước sốt cà chua, me,…) có thể làm tăng độ axit trong dạ dày, gây đau rát ở vùng tổn thương, đồng thời kích thích các phản ứng viêm trong niêm mạc, khiến vết thương chậm phục hồi.3. Món ăn chiên xào, nhiều dầu mỡ
Món chiên xào, nhiều dầu mỡ có thể thúc đẩy các phản ứng viêm tiến triển bằng cách làm tăng nồng độ cholesterol LDL (cholesterol xấu) trong huyết thanh, đồng thời làm chậm quá trình tiêu hóa của dạ dày, từ đó gia tăng áp lực lên niêm mạc và kéo dài thời gian hồi phục.4. Thực phẩm chứa caffeine
Thực phẩm chứa caffeine (cà phê, trà, socola, cacao, nước tăng lực,…) có thể làm tăng tiết axit dạ dày, kích ứng niêm mạc, khiến vết loét và vùng bị tổn thương xung quanh chậm lành hoặc thậm chí tiến triển nặng.5. Rượu, bia
Rượu bia chứa nhiều cồn. Hấp thụ lượng lớn cồn từ rượu bia, đặc biệt là trong thời gian dài, có thể khiến mạch máu và các tế bào niêm mạc bị viêm nhiễm liên tục, trở nên rất nhạy cảm. Chúng có thể nhạy cảm đến mức dễ dàng bị rách khi có một lực tác động nhẹ và gây xuất huyết đáng kể. (11)6. Đồ uống có ga
Đồ uống có ga chứa lượng lớn chất lỏng đã được nén khí CO2 nhờ áp suất cao. Vào hệ tiêu hóa, chúng có thể giải phóng ra vô vàn bong bóng khí CO2, gây tích tụ hơi trong dạ dày, làm tăng áp lực lên niêm mạc và khiến vết thương đang chảy máu khó phục hồi.Đồ uống có ga có thể kích ứng niêm mạc, khiến vết thương chậm phục hồi
Có thể bạn quan tâm:
- Viêm xung huyết hang vị dạ dày kiêng ăn gì? Nên ăn gì?
Cách ăn uống tốt dành cho người bị bệnh xuất huyết dạ dày
Trong thời gian điều trị xuất huyết dạ dày, người bệnh cần lưu ý:1. Uống đủ nước
Giúp duy trì độ ẩm cho cơ thể, hỗ trợ quá trình tiêu hóa và làm giảm áp lực lên dạ dày.2. Ăn uống đúng cách
- Ưu tiên thức ăn mềm: Chẳng hạn như cháo, súp, canh hầm, khoai tây nghiền, rau xào và các loại thực phẩm đã được nấu mềm để giúp dạ dày dễ tiêu hóa.
- Ăn đúng thời điểm, hạn chế cữ phụ:
- Đối với người bị xuất huyết dạ dày cấp tính, bác sĩ thường khuyến cáo nhịn ăn hoàn toàn trong 48 - 72 giờ đầu tiên để kiểm soát độ pH trong dạ dày, ổn định cục máu đông và giảm nguy cơ chảy máu tái phát. (12)
- Tuy nhiên, điều này có thể không đúng với những bệnh nhân bị xuất huyết dạ dày do nhiễm khuẩn H. pylori hoặc người đã được bác sĩ chỉ định dùng thuốc giảm axit dạ dày.
- Để hạn chế nguy cơ tái xuất huyết, người bệnh chỉ nên ăn 2 - 3 cữ chính / ngày, hạn chế ăn thêm nhiều bữa phụ (ngoài 3 bữa chính) để hỗ trợ vết thương mau phục hồi
3. Chế biến đúng cách
- Ưu tiên hấp, luộc, hầm, xào, nấu canh: Những phương pháp chế biến này giúp bảo toàn tối đa dưỡng chất trong thực phẩm, đồng thời hạn chế rủi ro gây kích ứng niêm mạc dạ dày đến từ việc sử dụng quá nhiều gia vị.
- Lựa chọn thực phẩm tươi ngon và chế biến vệ sinh: Chọn thực phẩm tươi sạch, đảm bảo vệ sinh trong quá trình chế biến để phòng ngừa nhiễm khuẩn / ký sinh trùng gây ngộ độc thực phẩm như Listeria, E.coli, Toxoplasma gondii,…
- Ăn chín uống sôi: Luôn ăn thực phẩm đã được nấu chín kỹ và uống nước đã được đun sôi để tránh nguy cơ nhiễm phải các loại khuẩn và ký sinh trùng nêu trên.
4. Tuân thủ chỉ định từ bác sĩ
Trên thực tế, tùy vào trình trạng cá nhân của mỗi người bệnh mà chế độ ăn có thể có một số tùy chỉnh khác. Vì vậy, trong mọi tình huống, người bệnh cần tuân thủ theo chỉ định của bác sĩ để được tư vấn xem liệu xuất huyết dạ dày nên ăn gì , kiêng ăn gì là tốt cho sức khỏe.Người bị xuất huyết dạ dày nên tuân thủ theo mọi chỉ định từ bác sĩ
Lời khuyên cho người bị xuất huyết dạ dày sống khỏe
Ngoài việc quan tâm đến xuất huyết dạ dày nên ăn gì tốt cho sức khỏe, người bệnh cũng cần chú ý thay đổi lối sống để tăng cường hiệu quả điều trị bệnh và ngăn ngừa bệnh tái phát, trong đó bao gồm việc:- Quản lý căng thẳng: Căng thẳng có thể kích thích tiết axit dạ dày, làm tăng nguy cơ viêm loét và xuất huyết. Ngược lại, giảm căng thẳng thông qua các hoạt động thư giãn như thiền định, yoga, nghe nhạc, đọc sách,… có thể giúp giảm nguy cơ tái phát xuất huyết dạ dày.
- Tập thể dục thường xuyên: Đi bộ, đạp xe, bơi lội hoặc chơi các môn thể thao vừa sức có thể thúc đẩy lưu thông máu, cải thiện chức năng tiêu hóa và tăng cường hệ miễn dịch. Điều này không chỉ giúp vết thương của dạ dày mau lành, mà còn giúp tăng cường sức khỏe tổng thể.
- Ngủ đủ giấc: Giấc ngủ là thời gian cơ thể tự phục hồi, bao gồm cả việc lành lại của niêm mạc dạ dày bị tổn thương. Một giấc ngủ đủ (ít nhất 8 giờ / ngày) có thể giúp giảm căng thẳng, đảm bảo rằng cơ thể có đủ thời gian và điều kiện để tự chữa lành vết thương.
- Bỏ thuốc lá: Hút thuốc lá không chỉ làm tăng tiết axit dạ dày mà còn gây viêm từ sâu bên trong, làm chậm quá trình lành vết thương. Do đó, bỏ thuốc lá tạo điều kiện để dạ dày nhanh chóng phục hồi, giảm nguy cơ tái phát viêm loét và xuất huyết.
- Khám sức khỏe định kỳ:
- Nếu bạn gặp phải các triệu chứng xuất huyết dạ dày, hãy đến Trung tâm Nội soi & Phẫu thuật Nội soi Tiêu hóa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh. Với hệ thống nội soi Fuji 7000 hiện đại, trung tâm có thể phát hiện chính xác các tổn thương và ổ viêm dù nhỏ nhất nhờ khả năng phóng đại lên tới 140 lần.
- Ngoài việc được hỗ trợ bởi đội ngũ chuyên gia hàng đầu, quy trình nội soi tại trung tâm an toàn, không đau và đạt tiêu chuẩn quốc tế. Việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời giúp ngăn ngừa biến chứng và phục hồi nhanh chóng.
- Để đặt lịch kiểm tra xung huyết dạ dày tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, bạn có thể gọi đến số hotline 093 180 6858 - 028 7102 6789 (TP.HCM) hay 024 7106 6858 - 024 3872 3872 (Hà Nội).
- Tuân thủ theo chỉ định của bác sĩ:
- Bác sĩ là người có đủ chuyên môn trong việc cá nhân hóa các hướng dẫn y tế, khiến chúng phù hợp hơn với tình trạng sức khỏe cụ thể của từng bệnh nhân, giúp tối ưu hóa quá trình điều trị bệnh.
- Vì thế, tuân thủ theo các hướng dẫn từ bác sĩ không chỉ giúp tăng cường hiệu quả điều trị mà còn đảm bảo duy trì sức khỏe ổn định, ngăn ngừa nguy cơ xuất hiện biến chứng hoặc tái phát bệnh trong tương lai.
Đánh giá bài viết
